جام جم آنلاين: شكستگي استخوان ازجمله تجربه‌هاي تلخي است كه تقريبا همه ما براي يك بار هم كه شده با آن درگير شده‌ايم و همين موضوع باعث شده مدت‌ها با محدوديت‌ها و مشكلات مختلفي روبه‌رو باشيم؛ البته به نظر مي‌رسد با پيشرفت علم پزشكي و فناوري‌هاي وابسته به آن، اين موضوع هم دستخوش تحولات جدي شده است.


در واقع به كمك درمان‌هاي نوين، ديگر فرد دچار شكستگي مجبور نيست ماه‌ها از كار و زندگي بيفتد. اين واقعيت تا به آنجا پيشرفت كرده كه متخصصان ارتوپدي كشورمان نه‌تنها درباره درمان شكستگي‌هاي ساده، بلكه در درمان شكستگي‌هاي پيچيده هم با كمك ابزار و فناوري‌هاي نوين كاملا متبحر شده‌اند.

اين موضوع يعني شكستگي‌هاي پيچيده آنچنان مهم بوده كه موضع اصلي هفدهمين كنگره سالانه انجمن جراحان ارتوپدي ايران قرار گرفته است.

اين كنگره كه با هدف ارتقاي سطح دانش علم ارتوپدي از 20 تا 24 مهر برگزار شد تنها به اين موضوع نپرداخت و موضوعاتي مانند بيماري‌هاي خاص دست ، مشكلات زانو، تروماها، مشكلات ارتوپدي كودكان و... هم با حضور متخصصان داخلي و مهمانان خارجي در آن مورد بحث و بررسي قرار گرفت.

برگزاري اين كنگره بهانه‌اي بود تا از دكتر غلامعلي عكاشه، رئيس انجمن جراحان ارتوپدي ايران كه رياست اين كنگره را هم به عهده داشت، درباره مشكلات ارتوپدي شايع در ايران و جهان و راه‌ها و روش‌هاي پيشگيري از آنها سوال كنيم.

بيشترين مشكلات ارتوپدي كه مردم جهان با آنها درگير هستند، كدامند؟

بيشترين مشكل ارتوپدي در جهان مربوط به عوارض حوادث رانندگي و اتفاقات طبيعي مثل زلزله، سيل و حوادث صنعتي مانند عوارض كارخانه‌هاي صنعتي مي‌شوند. در واقع اين مشكلات ارتوپدي در كنار بيماري‌هاي ارتوپدي مثل فلج اطفال، بيماري‌هاي مادرزادي، بيماري‌هاي عضلاني و... نيز هستند. براي جلوگيري از دسته بيماري‌هاي عفوني مثل فلج اطفال بي‌شك مايه‌كوبي و تداوم آن تاثير بالايي دارد. در مورد بيماري‌هاي مادرزادي شناخت زودرس آنها و درمان‌هاي اوليه بسيار موثر خواهد بود و اما بهترين پيشگيري در ارتباط با حوادث رانندگي و صنعتي آن است كه كيفيت خودرو به صورت جدي مورد بررسي قرار گيرد، در دادن گواهينامه به اشخاص نهايت دقت انجام شود و ساختار جاده‌هاي كشور اصلاح ‌شود.

در ايران چطور؟ آيا مشكلات در كشور ما هم مشابه ديگر نقاط دنياست؟ و به طور كلي بي‌توجهي به پيشگيري مشكلات ارتوپدي چه معضلاتي را در جامعه ايجاد مي‌كند؟

عادات زندگي ما ايراني‌ها در بروز بيماري‌هاي ارتوپدي ازجمله آرتروز زانو موثر است، چراكه هنگام نشستن، زانو نبايد بيش از 90 درجه خم شود اين در حالي است كه براساس عادات زندگي ايرانيان، در اغلب مواقع زانو با حداكثر خميدگي همراه است و اين مساله فشار زياد به كشكك زانو را سبب شده و در جوانان نرم‌شدگي غضروف و درد مفاصل را به دنبال دارد. متاسفانه ابتلا به اين عارضه در جامعه رو به افزايش است كه علت اصلي آن عادات ناصحيح زندگي‌ مردم ازجمله نحوه نشستن‌، زيادبالارفتن از پله‌ها و شيوع چاقي و اضافه‌وزن بين مردم است. در اين ميان همان طور كه اشاره كردم زاويه مفاصل در بروز استئوآرتروز مهم است. در افرادي كه به خاطر عادات بد زندگي اين زاويه در حالت عادي به هم مي‌خورد، اين عارضه ايجاد مي‌شود، البته نتيجه همه‌ اين موارد از بين رفتن غضروف است كه بايد اصلاح شود و آخرين درمان استئوآرتروز، تعويض مفصل زانو است. البته زنان بيشتر از مردان به اين بيماري دچار مي‌شوند.

اما يكي ديگر از شايع‌ترين بيماري‌هاي ارتوپدي كشور تروماست كه از تصادفات رانندگي ناشي مي‌شود. براساس آمار، سال گذشته حدود 22 تا 23 هزار مرگ جاده‌اي در كشور اتفاق افتاده است. بر اين اساس سالانه حدود 70 تا 80 هزار نفر در كشور به دنبال بروز تصادفات مصدوم مي‌شوند و 92 درصد از تصادفات با يكي از انواع ضايعات ارتوپدي همراه است؛ بنابراين ايران از لحاظ ترومالوژي كشور پركاري است.

آن طور كه در خبرها آمده موضوع كنگره امسال مربوط به درمان شكستگي‌هاي پيچيده است. به چه نوع شكستگي، شكستگي پيچيده اطلاق مي‌شود؟

شكستگي‌هاي پيچيده به شكستگي‌هايي مي‌گويند كه در بخش‌هاي نادر و همراه با ضايعات ديگر ايجاد مي‌شوند و البته با شكستگي‌هاي متعدد ديگري همراه هستند. اين نوع شكستگي‌ها از نظر درمان و مسائل تكنيكي دستيابي خاصي را براي درمان مي‌طلبند و عمدتا داراي عوارض زيادي هستند.

چه مراحل درماني براي اين نوع شكستگي‌ها پيشنهاد مي‌شود؟

عادات زندگي ما ايراني‌ها در بروز بيماري‌هاي ارتوپدي از جمله آرتروز زانو موثر است، چراكه هنگام نشستن زانو نبايد بيش از 90 درجه خم شود

در اين نوع شكستگي‌ها به ابزار‌هاي جديدي براي تشخيص مثل سي‌تي‌اسكن، ام.آر.آي و سونوگرافي احتياج است. ضمن اين كه براي درمان بايد تجربه و وسايل مورد نياز درماني را در اختيار داشت.

چه تجهيزات و روش‌هاي جديدي براي درمان مورد نياز هستند؟

استفاده از روش‌هايي كه براساس علم بيومكانيك طراحي شده اند در صدر اين روش‌ها قرار مي‌گيرند. همچنين به كمك رايانه محل دقيق آسيب‌ديدگي مشخص مي‌شود و در نتيجه حداكثر امكان ترميم دقيق‌تر محل مورد نظر و نزديك شدن آن به قبل از حادثه شكستگي فراهم مي‌شود. مثلا در يك تعويض مفصل استفاده از رايانه مي‌تواند زواياي دلخواه و امكان رسيدن به حداكثر نزديكي به يك مفصل طبيعي را به ما بدهد.

تاكنون كه اين روش‌ها در كشور انجام نمي‌شدند چه مشكلاتي براي درمان بيماران وجود داشت و حالا با استفاده از اين روش‌ها چه تحولي در روش‌هاي درماني ارتوپدي كشور ايجاد شده است؟

هميشه هر تكنيك، روش يا اختراعي مكمل قبل از خود است، بنابراين در بسياري از موارد تمام جراحي‌ها در كشور انجام مي‌شده و هنوز هم مي‌شود، ولي حضور و مسائل مدرن و علم نوين تسهيل عمل را افزايش مي‌دهد و سرعت برگشت به كار و زندگي معمولي را بيشتر مي‌كند.

اما در حال حاضر با توجه به بهره‌مندي از روش‌هاي جديد آيا مي‌توان مدعي شد كشور ما همپاي كشورهاي پيشرفته دنيا در حوزه پزشكي و بخصوص ارتوپدي گام برمي‌دارد و از اين نظر از ارسال بيمار به كشورهاي ديگر كاملا بي‌نياز هستيم؟

ما نه‌تنها مدعي اين موضوع هستيم، بلكه كساني‌كه از كشورهاي ديگر مي‌آيند تاييد مي‌كنند كشور ايران كه سابقه تجربه طولاني جنگي و برخورد با حوادث مختلف را دارد از نظر علم پزشكي و بخصوص ارتوپدي در رديف‌هاي اوليه جهان قرار دارد. اين مقايسه وقتي به واقعيت نزديك‌تر مي‌شود كه جراحان ارتوپد در كنفرانس‌هاي بين‌المللي خارجي به‌عنوان ميهمان يا سخنران بيشتر مواقع موضوعات قابل بحثي را عنوان مي‌كنند.

در حال حاضر به اين توانايي رسيديم كه مي‌توانيم هر نوع شكستگي را درمان كنيم؛ بنابراين مردم در صورت بروز اين گونه اتفاقات نبايد نگران باشند. جامعه ارتوپدي از ابزار لازم روز دنيا برخوردار است و امروز ايران از نظر روش‌هاي نوين در ارتوپدي در سطح بالايي است. خوشبختانه بايد گفت از نظر اعزام بيمار سال‌هاست اين كار انجام نمي‌شود.

در هفدهمين همايش ارتوپدي چند نفر مهمان خارجي شركت خواهند كرد؟ فكر مي‌كنيد با حضور آنها چه تاثيرات مثبتي در جامعه ارتوپدي كشور ايجاد مي‌شود؟

جمعا 9 نفر شركت‌كننده خارجي به‌عنوان سخنران از كشورهاي آمريكا، كانادا، آلمان، اتريش و عمان در هفدهمين كنگره شركت دارند. بي‌شك تجربه آنها براي ما ارزنده بوده و حتما تجربه بومي و عملي ما در راستاي استفاده از جديد‌ترين تكنيك‌ها براي آنها قابل لمس خواهد بود. در نتيجه اين مهمانان نه تنها سفير و نماينده علمي كشور خودشان هستند، بلكه جزو كساني هستند كه مباني علمي ما را به جامعه علمي و اجتماعي جهان منتقل مي‌كنند.

به عنوان رئيس انجمن جراحان ارتوپدي، آينده اين علم را در كشورمان چگونه مي‌بينيد؟

آينده ارتوپدي ايران با توجه به شرايط فعلي و رشدي كه از نظر كيفي در حال تكوين است به شرط اقتدار و امكان NGO ها در كنار دانشگاه‌ها بسيار مثبت خواهد بود و مي‌توانيم اميدوار باشيم در آينده نه چندان دور جزو چند كشور اول جهان در اين حوزه قرار بگيريم.

 


منبع:جام جم آنلاین